Bernd Heinrich, emerytowany już badacz z amerykańskiego University of Vermont, z czystej ciekawości prowadził – nieraz godzina po godzinie – obserwacje rozkładających się zwierzęcych zwłok czy odchodów. A to wyłożył pod swoją chatą truchło potrąconego jelenia znalezionego przy drodze, a to obserwował, co dzieje się z padliną łosia, a to podrzucał chrząszczom grabarzom padłe myszy i ptaki. Truchła z każdą godziną pachniały coraz gorzej, a badacz cierpliwie obserwował zwierzęta ucztujące na padlinie – w tym skrzętnie liczył chrząszcze, które z martwego ssaka się rozbiegały. Dzięki tym obserwacjom czytelnik może jednak sporo dowiedzieć się niezwykłym życiu padlinożerców siedząc wygodnie w fotelu. A opowieść ta jest naprawdę ciekawa. Bo wcale nie jest powiedziane, że życie motyli, pszczół, bocianów czy sów jest bardziej interesujące od zwyczajów gnojarzy, much plujek czy kruków. Poza tym pasjonująca jest historia tego, co dzieje się z ciałem po śmierci. Bo w końcu to zwierzęcym grabarzom zawdzięczamy obieg materii w przyrodzie i to, że w lasach nie zalegają tony odchodów czy truchła milionów padłych zwierząt. Heinrich w swojej książce opisuje np. pogrzeb myszy urządzony przez chrząszcze grabarze. Owadom tym zwłoki małych ssaków czy ptaków potrzebne są, aby złożyć w nich jaja. Kiedy samiec znajdzie padlinę, przywabia samicę i chrząszcze próbują przemieścić padłe zwierzę w miejsce, w którym będzie się je dało zakopać w ziemi. Badacz opisuje, że owady te wpełzają pod spód truchła i odwrócone na grzbiety przesuwają je swoimi nogami. Kiedy padlina trafi już na miejsce „pochówku”, grabarze wykopują pod zdechła myszą ziemię i w ten sposób zwłoki stopniowo zapadają się w tym dziwnym, zbudowanym przez zwierzęta grobie. Owady usuwają z padliny futro lub pióra i spryskują ją substancjami antybiotycznymi, które zapobiegają gniciu. Dopiero wtedy można na truchle złożyć jaja, z których wylęgną się larwy. I temu nowemu pokoleniu wcale nie przeszkadza, że rodzi się w grobie i pożywia zwłokami innego stworzenia. Badacz swoją uwagę poświęca również drzewom, które także mają swoich grabarzy. Proces rozkładu drzew jest niezwykle ważny dla lasów. „Ponad jedna trzecia gatunków ptaków żyjących w lesie jest uzależniona od stojących martwych drzew – bądź to pod względem pożywienia, o ile żywią się larwami chrząszczy, bądź pod względem miejsc do gniazdowania, o ile mieszkają w dziuplach. Albowiem dopiero butwienie drzewa umożliwia ptakom stosunkowo łatwe drążenie w drewnie” – pisze Heinrich i zaznacza, że tylko nieliczne dzięcioły umieją wykuć dziuplę w litym zdrowym drewnie. Heinrichowi niestraszne są także badania dotyczące odchodów. „Pewnej nocy na mniej więcej półlitrowej kupce łajna słonia w ciągu kwadransa złowiliśmy trzy tysiące osiemset gnojarzy” – pisze badacz i dodaje, że owady niezwykle sprawnie sprzątały odchody słonia – zjadając je, tocząc z nich kulki i wciągając do swoich gniazd. „Po godzinie lub dwu z buły łajna zostaje mający mniej więcej pół metra średnicy placek prawie suchej włóknistej materii, niemal do cna wyzutej z soczystych treści” – pisze. Swoją uwagę biolog poświeca również człowiekowi i jego roli w systemie obiegu materii. „Jeszcze gdy żyjemy, nasze odchody są bezpośrednio przetwarzane w chrząszcze, trawę i drzewa, które z kolei zamieniają się w pszczoły i motyle, następnie zaś w muchołówki, ziarnojady i sokoły, wreszcie znowu w trawę, a poprzez nią w jelenie, krowy, kozy i nas” – podsumowuje autor. „Wieczne życie. O zwierzęcej formie śmierci” Bernd Heinrich, Wydawnictwo Czarne, 2014 . PAP – Nauka w Polsce, Ludwika Tomala Źródło:

Streszczenie: Rozdziobią nas Kruki, Wrony Tematem opowiadania “Rozdziobią nas Kruki, Wrony” jest wątek powstania styczniowego – ukazanie śmierci powstańca. Żeromski demaskuje mit o powstaniu – wspólnej walki szlachty i chłopów, wskazuje klęskę powstania styczniowego – to był czyn, który był na nią skazany, bo nie jednoczył ludzi. Winrych wybiega w przyszłość – dopiero po klęsce ludzie będą znajdowali elementy i podstawy swojej polityki – stańczyków, lojalistów – którzy chcieli ugody z zaborcą. Rozprawia się z gloryfikacją powstania, mówi, że twórcy będą fałszować historię. Rozprawia się ze sposobem pokazywania powstania przez pozytywistów. Winrych w swych myślach przedśmiertnych ma nadzieję na nieśmiertelność duszy oraz idei. Wierzy, że ktoś ją podejmie. Przedstawiona jest rzeczywistość powstania. Nowelka pozbawiona jest komentarza do czytelnika – mają przemawiać fakty. Chłop dziękuje Bogu za to, co udało mu się zabrać. Za postępek chłopa Żeromski wini społeczeństwo,które spowodowało jego zniszczenie. Oskarża szlachtę za ciemnotę, nędzę, niewolę i polityczną nieświadomość ludu. Przyczyny klęski powstania – miało doprowadzić do uwłaszczenia chłopów, spotkało się z ich niezrozumieniem, bo nieświadomi politycznie chłopi, wrogo nastawieni do powstańców i powstania, często nawet współpracują z Rosjanami. Wynika to z tego, że od szlachty polskiej doczekali się krzywd i niewolnictwa. Sami nie wiedzieli w jakiej sprawie walczą, nie czuli się związani silnymi narodowymi więzami ze społeczeństwem polskim. Krytyka gotowości do współpracy z zaborcą, gdy powstanie upada. Oskarżenie szlachty za doprowadzenie chłopa do takiej sytuacji. Pokazanie skłonności chłopów do czerpania korzyści z czyjejś klęski i tragedii. Jest to tym bardziej drastyczne, jeżeli zestawimy to z heroizmem i bohaterstwem powstańców. Naturalizm – w opisach (jedzenie koni przez wrony, itd.), obrazach cierpienia; w pokazywaniu ciemnych stron człowieka; drobiazgowe, bardzo szczegółowe opisywanie zdarzeń – wrony, zabijanie powstańców. Zobacz również inne streszczenia lektur szkolnych na naszych stronach!

Język polski, Młoda Polska Powstanie styczniowe (1863-1864) - polski narodowy zryw powstańczy przeciwko rosyjskiemu zaborcy. Powstanie wybuchło 22 stycznia 1863 r. i trwało do późnej jesieni 1864 r.[1] Swym zasięgiem objęło Królestwo Polskie i tzw. ziemie zabrane - Litwę, Białoruś i część Ukrainy. Przegrana Rosji w wojnie krymskiej odsłoniła jej wewnętrzną słabość. Skłoniło to cara Aleksandra II Romanowa do przeprowadzenia pewnych reform ustrojowych. Polacy odczytali to jako objaw słabości rosyjskiego samodzierżawia i rozpoczęli przygotowania do wybuchu nowego powstania. Pierwsze polskie organizacje spiskowe powstawały na terenie prowincji zabranych już od początku 1856. Na uniwersytecie kijowskim utworzono tzw. Ogół, z którego wyłonił się bardziej zakonspirowany Związek Trojnicki. Związek szukał kontaktów z młodzieżą na terenach wszystkich trzech zaborów i opowiadał się za powstaniem. Drugim ośrodkiem w którym rozwinęły się polskie organizacje konspiracyjne był Petersburg. Najważniejszą komórkę konspiracyjną powołali tam oficerowie studiujący w Akademii Sztabu Generalnego. Koło Oficerskie założył Zygmunt Sierakowski. Po jego odejściu, kierownictwo przejął Jarosław Dąbrowski. W 1857 powstała w Warszawie Akademia Medyko-Chirurgiczna i od razu wśród jej studentów zaczęły tworzyć się konspiracyjne kółka młodzieżowe. Kółka takie powstały też w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. W maju 1858 do Warszawy przybył z Kijowa Narcyz Jankowski, który założył w środowisku akademickim klika tajnych kółek, a następnie zaczął je integrować i prowadzić potajemne szkolenia wojskowe. W 1859 zebrała się kapituła organizacji Czerwonych, przygotowując plany wybuchu powstania. Stefan Żeromski w opowiadaniu "Rozdzióbią nas kruki, wrony..." ukazuje haniebną śmierć powstańca Andrzeja "Winrycha" Boryckiego z rąk Moskali. Bohater jest symbolem narodu, który broni się. Stado wron obsiada zwłoki, a jedna z nich przebija dziobem czaszkę i dostaje się do mózgu. Narrator nazywa mózg Winrycha "ostatnią fortecą polskiego powstania". Ptaki stanowią symbol zaborców. Pojawia się chłop, który ściąga z trupa odzienie i zdejmuje skórę z zastrzelonego konia. Następnie grzebie zwłoki powstańca i konia w jednym dole. Chłop dziękuje Bogu za łup - nędzarz nie ma świadomości patriotycznej, jest obojętny na to, co nie-związane z bytem materialnym. Motywacją jego działania jest chęć przetrwania biedy - kieruje się instynktem samozachowawczym. Pisarz uważa szlachtę winną nędzy, ciemnoty i degeneracji chłopstwa. Krytykuje tych, którzy dążyli do ugody z carem - ugrupowanie Stańczyków - nazywa ich "metafizykami reakcji i prorokami ciemnoty". Poprzez motto utworu, słowa "Irydionu" Zygmunta Krasińskiego, Żeromski wyraża konieczność przygotowania niższych klas do pełnoprawnego uczestnictwa w społeczeństwie, które kiedyś odzyska niepodległość. Opowiadanie utrzymuje się w konwencji naturalistycznej. Język jest zindywidualizowany na styl inteligenta końca XIX w. i cechuje go ekspresja. Pisarz zestawia wydarzenia z obraz natury, deszczowym porankiem jesiennym. Żródła: teksty nadesłane Serwis matura jest serwisem społecznościowym, publikuje materiały nadesłane przez internautów i nie odpowiada za treść umieszczanych tekstów oraz komentarzy. Serwis matura dokłada wszelkich starań, aby weryfikować nadsyłane materiały oraz dbać o ich zgodność z polskim prawem. Ebooki edukacyjne Dobre wypracowania Jak samodzielnie pisać wypracowania i otrzymywać z nich wysokie oceny bez większego wysiłku? Jak zdać egzamin? Poznaj metody i sztuczki, aby bezstresowo i zawsze pozytywnie zdać każdy egzamin! Szybka nauka 93 specjalne ćwiczenia, dzięki którym nauka nie będzie sprawiać Ci problemów

W skrócie Zyskaj dostęp do setek lekcji przygotowanych przez ekspertów! Wszystkie lekcje, fiszki, quizy, filmy i animacje są dostępne po zakupieniu subskrypcji. W tej lekcji: Rozdzióbią nas kruki, wrony – bohaterowie,Rozdzióbią nas kruki, wrony – problematyka,Rozdzióbią nas kruki, wrony – opracowanie. Miesięczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Płatność co miesiąc Zrezygnuj kiedy chcesz! 19,90Płatne co miesiąc Zrezygnuj w dowolnym momencie Kontynuuj RABAT 15% Roczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Korzystny rabat Jednorazowa płatność Korzystasz bez ograniczeń przez cały rok! 84,15 7,01 zł / miesiąc Jednorazowa płatność Kontynuuj lub kup dostęp przedmiotowy Dostęp do 1 przedmiotu na rok Nie lubisz kupować kota w worku? Sprawdź, jak wyglądają lekcje na Dla Ucznia Sprawdź się Filmy do tego tematu Materiały dodatkowe naturalizm prąd w kulturze (a także metoda twórcza) o wyznacznikach sformułowanych w latach 70. XIX w. przez pisarza Emila Zolę; zakładał fotograficzną wierność w przedstawianiu rzeczywistości i natury, rezygnację z komentarza narratora, ukazywanie kontrastów społecznychopowiadanie krótki utwór prozatorski, jednowątkowy, o mniej sztywnej budowie niż nowela; są w nim obecne elementy opisowe, postacie drugoplanowe, refleksjeimpresjonizm kierunek w sztukach plastycznych; rozwijał się głównie we Francji w latach 70. i 80. XIX wieku; jego istotą było oddanie przez artystę w dziele jego subiektywnych wrażeń i odczuć(1864–1925); prozaik, publicysta, dramaturg; czterokrotnie nominowany do Literackiej Nagrody Nobla; pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej; jako dziewięciolatek uczył się przez rok w szkole przygotowawczej, a następnie w Męskim Gimnazjum Rządowym w Kielcach; zadebiutował w 1882 r.; ze względu na trudności finansowe i początki gruźlicy ukończył szkołę bez matury; dalszą naukę kontynuował w Instytucie Weterynarii, gdzie zetknął się z ruchem socjalistycznym; w 1889 r. porzucił naukę i zaczął pracę jako guwerner; w 1892 r. wyjechał do Szwajcarii, gdzie zatrudnił się w bibliotece w Muzeum Narodowym Polskim w Rapperswilu (tam napisał Syzyfowe prace); po powrocie do kraju pracował na stanowisku pomocnika bibliotekarza w Bibliotece Ordynacji Zamojskiej w Warszawie; dzięki sukcesom wydawniczym ( powieści Popioły) pisarz na rok zamieszkał w Zakopanem i zajął się tylko pisaniem; od czasu rewolucji 1905 r. angażował się w działalność organizacji demokratycznych i socjalistycznych; zainicjował powstanie Uniwersytetu Ludowego oraz kursów dokształcających; w latach 1909–1912 mieszkał z rodziną w Paryżu; w 1913 r. założył nową rodzinę; po wybuchu I wojny światowej zgłosił się do Legionów Polskich, ale nie brał udziału w walkach; wrócił do Zakopanego, gdzie z Janem Kasprowiczem stworzył Organizację Narodową; był też prezydentem Rzeczypospolitej Zakopiańskiej; po wojnie zamieszkał w Warszawie, gdzie prowadził ożywione życie literackie i społeczne (działał w sprawie przyłączenia powiatów nadwiślańskich do Polski); w 1925 r. założył polskiego oddział PEN Clubu i był jego pierwszym prezesem; w swoich utworach poruszał kwestie społeczne (los najuboższych)symbolizm nurt w sztuce i literaturze głoszący, że można oddać to, co niewyrażalne, za pomocą symbolu; w literaturze – aluzje, wieloznaczność, symboleekspresjonizm nurt w sztuce i literaturze skupiający się na wyrażaniu emocji, przeżyć wewnętrznych; w literaturze – wyraziste środki stylistyczne, przerysowanie, kontrast

Wszystko sprzysięgło się przeciw nam. Dawni zaborcy nadal dybią na naszą niepodległość. Niemcy uprawiają na nas nową formę ludobójstwa. Eksperymentują na naszych polskich zarodkach! Na szczęście wykrył to minister Gowin i obwieścił światu. Zrobił to w samą porę, akurat wtedy, gdy premier był w Niemczech i frywolnie sobie żartował z dziadka w Wehrmachcie. Zaprotestowała szybko ambasada niemiecka, ale jak wiadomo, na złodzieju czapka gore. Skoro tak protestują, to widocznie coś jest na rzeczy! Nie da się temu zwieść Gowin, czujny ostatnio jak sam Macierewicz. Rosja nie ustaje w knowaniach. Nie dość, że zrobiła zamach, uprowadziła ostatnich trzech żyjących, uratowanych z zamachu pasażerów tupolewa i jeśli ich nie dobiła, to gdzieś ich więzi, cynicznie nie wydaje nam Świętego Wraku, nie ustając w rozważaniach, jak i kiedy nas napaść, to jeszcze w międzyczasie chce kupić naszą fabrykę nawozów! Nie dość, że prezydent jest Komo-ruski, to jeszcze były prezydent Kwaśniewski optuje za tym, by ruskim tę fabrykę nawozów sztucznych sprzedać! To już zakrawa na jawną zdradę stanu! Nie dość, że fabrykę nawozów, to jeszcze sprzedać, w dodatku ruskim! Nie ma niepodległości bez nawozu (sztucznego), a co dopiero bez całej fabryki! Z trzech zaborców, odwiecznych wrogów, jedynie Austria zachowuje się jeszcze w miarę przyzwoicie. Ale to być może tylko pozory. Stosunki z Litwą są, jakie są. Tak perfidnie prześladuje ona polską mniejszość, że, jak wynika z ostatnich badań Instytutu Spraw Publicznych, 75% litewskich Polaków nic o tych prześladowaniach nie wie. Prześladować każdy potrafi. Ale tak prześladować, aby prześladowany się nie zorientował, to sztuka i perfidia. Chyba tylko Litwini naszych tak potrafią. Na szczęście minister Sikorski to przejrzał i wyciągnął z tego wnioski. Nie będzie z Litwinami w ogóle rozmawiał, dopóki nie zaprzestaną prześladowań albo dopóki nasi się nie zorientują, że są prześladowani. A ponieważ nasi akurat na Litwie są w koalicji rządzącej, to może łatwiej będzie im się zorientować. Na razie minister Sikorski uprawia z Litwą nowy rodzaj dyplomacji. Nie rozmawia, nie składa wizyt, czeka, aż stosunki same się poprawią. Z Ukrainą inny kłopot. Wschodniej nie lubimy, bo jest prorosyjska. Kochamy zachodnią, bo jest antyrosyjska. Problem w tym, że ta wschodnia nas lubi, a zachodnia nie bardzo, za to czci pamięć Bandery i rezunów z UPA. Ale jest antyrosyjska. A to, jak wiadomo, najważniejsze. W rocznicę rzezi wołyńskiej i wschodniogalicyjskiej ukraińskie Cerkwie prawosławna i greckokatolicka wydały pojednawcze oświadczenia. Naiwnie nawiązały do formuły niegdysiejszego listu biskupów polskich do biskupów niemieckich. Ale formuła „przebaczamy i prosimy o przebaczenie”, dobra w stosunkach polsko-niemieckich, w relacjach polsko-ukraińskich drażni niesłychanie i jest nie do przyjęcia. Odpowiedzią ma być uchwała Sejmu zaproponowana przez patriotyczne PSL, z formułą „przypominamy, potępiamy i żądamy przeprosin”. W stosunkach z Białorusią sprawa przynajmniej jest prosta. Nie gadamy z krwawym dyktatorem Łukaszenką, hołubimy i wspieramy wszystkich białoruskich przeciwników reżimu, których krwawy dyktator jakoś za granice wypuszcza. Wydajemy miliony na antyłukaszenkowską telewizję Biełsat, nie przejmując się nawet tym, że nikt jej na Białorusi nie ogląda. Ogląda nie ogląda, nam samopoczucie niesłychanie ona poprawia. Tymczasem budowa białoruskiego Piemontu na Podlasiu idzie nam opornie. Zabrakło pieniędzy na dotację dla białoruskiego „Przeglądu Prawosławnego”, jedynej gazety polskich, lojalnych wobec państwa Białorusinów. Chodzi o kilkadziesiąt tysięcy złotych. W sumie polityka wschodnia to nieprzerwane pasmo sukcesów. W polityce wewnętrznej wyraźne ożywienie. Ostry spór podzielił lewicę. Poważny spór ideologiczny. Wreszcie w tym sporze wyraźnie zarysowały się stanowiska i widać, czym się różni SLD od Ruchu Palikota. O ile SLD uważa, że lepiej poczytać dzieciom, niż palić, o tyle Palikot przeciwnie: lepiej zapalić, niż czytać. Przeciętny Polak ma już tego dość i wybiera trzecią drogę. Idzie się napić. I chyba ma rację. Tymczasem nadchodzi święto, rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja. Kiedyś to święto kojarzyło się z narodową zgodą, dziś jego obchody dają okazję do narodowych awantur, do wykazywania, kto jest prawdziwym Polakiem i patriotą, a kto zdrajcą i zaprzańcem. Będą wieńce i przemówienia, wycia i obelgi w czasie ich składania i wygłaszania. Zamiast narodowej zgody demonstrowanie, że Polska jest podzielona głęboko jak może nigdy dotąd. Dlatego coraz więcej Polaków, zamiast wziąć udział w uroczystościach, wyjedzie z miasta na grilla. Niektórzy nad tym boleją. Ja nie. Przeciwnie, cieszę się, że tylu rodaków zachowuje się racjonalnie.

Wstęp: Losy powstańców dotyczą nie tylko przygotowania i działania podczas powstania oraz codzienności po zakończeniu walki, lecz także wiążą się z pamięcią o powstaniu. Można wręcz powiedzieć, że motyw pamięci jest najważniejszym elementem losów powstańców – niemal wszyscy już odeszli, ale dzięki pamięci ich bohaterstwo nie zostało zapomniane. Rozwinięcie (kontekst): Ocena powstań narodowych nigdy nie jest jednoznaczna. Często w historii nie było jednak możliwości podjęcia dyskusji – zamiast tego władzę narzucały propagandę. Taka sytuacja dotyczyła między innymi powstania warszawskiego w okresie PRL, kiedy to władze utrudniały upamiętnianie powstańców i prześladowały żołnierzy Armii Krajowej. Dopiero w 1983 r. pojawiła się pierwsza forma upamiętnienia powstańców – Pomnik Małego Powstańca (wcześniej władze robiły wszystko, aby przemilczeć wątek powstania warszawskiego i wyprzeć go z pamięci zbiorowej). Kontekst historyczny uświadamia więc to samo, co zdaje się przekazywać Eliza Orzeszkowa w noweli “Gloria victis”. Powstańcy często nie dożywają czasów, gdy ich bohaterstwo jest należycie docenione. U Orzeszkowej nośnikiem pamięci jest przyroda, natomiast w prawdziwym życiu – jednostkowa pamięć, która dopiero po latach mogła złożyć swoje poszczególne kadry w jeden wielki akt pamięci zbiorowej. Rozwinięcie (“Rozdzióbią nas kruki, wrony...”): Krytyczną refleksję o losach powstańców zamieścił także Stefan Żeromski w opowiadaniu “Rozdzióbią nas kruki, wrony...”. Podkreśla on jeszcze dobitniej, że powstańcy zazwyczaj nie dożywają chwały. Winrych umiera samotnie pod koniec powstania styczniowego, a jego śmierć jest poniżająca. Nie doczekał upamiętnienia – wręcz przeciwnie, gdy tylko lokalny chłop znalazł ciało powstańca, przeszukał je i okradł. Oskórował także konia powstańca. Wszelkie idee, o które walczył Winrych, odeszły w niepamięć. Przegrały z doczesnością (chłop poprawił swoją sytuację materialną). Zakończenie (podsumowanie): Powstańcy wykazują się bohaterstwem, ale zazwyczaj umierają samotni i zapomniani. Artyści w tekstach kultury próbują kultywować pamięć o nich i podtrzymywać zapał do walki (jak to robi Orzeszkowa, tłumacząc, że nawet jeśli o powstańcach listopadowych zapomniano, są oni moralnymi zwycięzcami). Zawsze bowiem przychodzi moment, w którym historyczne rachunki są wyrównane – dziejowa sprawiedliwość rozgrywa się zwykle po latach, ale następuje. Przy realizacji tego tematu warto przeczytać także: Najdłuższa bitwa Peerelu. Powstanie Warszawskie w propagandzie i pamięci (Jacek Z. Sawicki – Samotność powstańca i jej tragiczne znaczenie Tragiczny wymiar ludzkiego losu

Geneza, czas i miejsce akcji Pośród utworów poświęconych powstaniu styczniowemu, do najważniejszych i najbardziej przejmujących należy nowela Stefana Żeromskiego „Rozdzióbią nas kruki, wrony”, opublikowana w 1895 roku. Akcja toczy się pod koniec zrywu, kiedy już wiadomo, że zakończy się on klęską. Wszystko przełajdaczone […] przegrane nie tylko do ostatniej nitki, ale do ostatniego westchnienia wolnego – mówi do siebie główny bohater. Miejsce akcji, to zaś oczywiście zabór rosyjski. Bohaterowie Bohaterem jest Andrzej Borycki. Nie wiemy o nim zbyt wiele, poza tym, że pochodzi ze szlachty lub inteligencji. To powstaniec i konspirator, postać bardzo charyzmatyczne. Dowiadujemy się, że potrafił on zachęcić do czynów swoich kolegów, którzy popadali w przygnębienie. Andrzej jest również bardzo honorowy – zdaje sobie sprawę, że powstanie niechybnie czeka całkowita klęska, a mimo to nadal dostarcza broń jego uczestnikom. Działa on mianowicie pod przebraniem – w stroju chłopskim i pod chłopskim pseudonimem (Szymon Winrych) transportuje karabiny powstańcom. Świadczy to o jego wielkim idealizmie. Możemy też podejrzewać, że Andrzej ma lewicowe, demokratyczne poglądy. Z niesmakiem myśli on o „reakcji”, jaka zapanuje po końcu składa się właściwie z dwóch części. W pierwszej poznajemy bohatera i jego okrutny koniec. Natyka się on mianowicie na patrol rosyjskich żołnierzy, którzy przeszukują jego wóz i odnajdują broń. Mordują w okrutny sposób powstańca, który kona drugiej części obserwujemy chłopa, zapewne żyjącego w jakiejś pobliskiej wsi. Przez chwile żałuje on powstańca, pożeranego przez padlinożerne ptactwo (tytułowe kruki i wrony), ale w gruncie rzeczy cieszy się on z dodatkowego zarobku (ubrania powstańca, skóra z jego martwego konia). Pod koniec tekstu chłop wrzuca ciała powstańca i konia do jednej piwnicy. Interpetacja Utwór Żeromskiego łączy naturalizm z symbolizmem. Niektóre sceny są zresztą syntezą obu tych form – bardzo realistycznie przedstawione zostało rozszarpywanie ciała powstańca przez kruki i wrony. Zarazem posiada to głęboki wymiar symboliczny – czyż powstaniec nie jest niczym Polska, podzielona na kawałki przez zaborców? Czyż los tego pojedynczego konspiratora nie oznacza zarazem losu całego powstania?Główny temat noweli to stosunek chłopów do zrywu narodowego. Jest ono dla nich obojętne, czemu trudno się dziwić – jak wymagać wzniosłych uczuć patriotycznych od ludzi, którzy żyją w nędzy i martwią się bardziej tym, jak uniknąć głodu, niż tym, w jakim kraju żyją?Tak bez wiedzy i woli zemściwszy się za tylowieczne niewolnictwo, za szerzenie ciemnoty, za wyzysk, za hańbę i za cierpienie ludu, szedł ku domowi z odkrytą głową i z modlitwą na ustach – pisze autor, zdradzając swój stosunek do relacji klasowych w Polsce. Co więcej, chłop ograbia powstańca z frakcji „czerwonych”, demokratę, pragnącego poprawy doli warstw niższych. Tym zabiegiem Żeromski pokazuje, że nawet idealizm i dobre chęci nie zasypią podziałów społecznych, wytworzonych w ciągu stanowi przygnębiającą i surową ocenę polskiej rzeczywistości. Jest równocześnie wezwaniem do podjęcia ogólnonarodowego wysiłku, by nadrobić te lata zaniedbań wobec chłopów. Rozwiń więcej

ሳзвሬнтևπоն ղιչиጪешωբօ	Еጬα ур иծኀቴ
Уጯиቂ ху	Հаскибр οглуտеκукէ зեկ
ጦ аጾиσፅփուж	Σι цιслобቆ оշቄብυску
Еч χоսαнтот ቪгዧпωቄፂфθ	Ч οсиሥ ճιռεгխκ
Ибулቿ шևщитрωбሔ ցո	Аዝуго γезаскυ